What Do You “See” on the Mat?

Có một điều thú vị là rất nhiều thứ trong cuộc sống chỉ thực sự hiện ra khi chúng ta thay đổi. Một cuốn sách bạn đọc năm mười tám tuổi thường không giống cuốn sách ấy khi bạn đọc lại ở tuổi ba mươi. Một bài hát từng lướt qua như tiếng nền cho những buổi chiều bận rộn bỗng trở thành một câu chuyện đầy ám ảnh khi nghe lại sau nhiều năm. Bản thân sự vật có thể vẫn vậy, nhưng cách ta nhìn đã khác đi. Và có lẽ cũng vì thế, trong cùng một lớp học yoga, trên những tấm thảm giống nhau, với cùng một chuỗi chuyển động, mỗi người lại đang nhìn thấy những điều hoàn toàn khác nhau.

Khi ta bắt đầu nhìn chính mình

Những ngày đầu tiên đến lớp, thứ chúng ta thấy thường là cơ thể. Đó là lúc tấm thảm trở thành nơi phơi bày những giới hạn vốn được che giấu khá khéo trong đời sống thường nhật. Có người phát hiện phần hông của mình cứng hơn tưởng tượng, có người bất ngờ khi việc đứng bằng một chân trong vài nhịp thở lại khó đến vậy. Nhiều người nhìn sang người bên cạnh rồi âm thầm kết luận rằng họ không phù hợp với yoga. Cảm giác ấy phổ biến hơn chúng ta nghĩ.

Comparison is the thief of joy.

Theodore Roosevelt

Sự so sánh là kẻ đánh cắp niềm vui.

Trong không gian tập luyện, nó còn lấy đi cả sự kiên nhẫn dành cho chính mình. Bạn có thể dễ quên rằng người đứng cạnh có một cơ thể khác, một lịch sử vận động khác và đã đi qua một hành trình mà ta không thể nhìn thấy chỉ trong sáu mươi phút trên lớp. Điều đáng quan sát vì thế không nằm ở việc bàn tay còn cách mặt đất bao xa, mà nằm ở phản ứng xuất hiện trong khoảnh khắc ta nhận ra mình chưa thể chạm tới điều mong muốn. Bạn có thể khó chịu, xấu hổ, nôn nóng hay tò mò? Đôi khi, cách chúng ta đối diện với một tư thế chưa làm được cũng chính là cách chúng ta đối diện với những điều chưa đạt được ngoài đời.

Khi ta nhìn thấy chính mình

Sau một thời gian, sự chú ý dần dịch chuyển. Cơ thể vẫn ở đó, nhưng tâm trí bắt đầu bước ra ánh sáng. Một tư thế giữ trong mười nhịp thở có thể làm lộ diện những vị khách quen thuộc mà bình thường chúng ta ít khi để ý: sự sốt ruột, nhu cầu kiểm soát, nỗi sợ thất bại hay thói quen bỏ cuộc ngay trước khi cơ thể thực sự chạm đến giới hạn.

You can’t stop the waves, but you can learn to surf.

Bạn không thể ngăn những con sóng xuất hiện, nhưng có thể học cách lướt trên chúng.

Jon Kabat-Zinn

Yoga không làm biến mất những suy nghĩ hỗn độn hay những cảm xúc khó chịu. Nó tạo ra một khoảng dừng để ta nhận ra sự hiện diện của chính mình. Có những ngày bạn bước vào lớp với một đầu óc đầy tiếng ồn, rồi dành gần hết buổi tập để nghĩ về công việc, một cuộc trò chuyện còn dang dở hoặc danh sách những việc phải làm vào sáng hôm sau. Điều đó không có nghĩa là buổi tập đã thất bại. Khoảnh khắc bạn nhận ra tâm trí đang chạy đi đâu đã là một khoảnh khắc của sự chú ý. Cảm giác ấy giống như khi mặt hồ lặng xuống sau một cơn gió. Mọi thứ vốn đã ở đó từ trước, giờ đây ta mới có cơ hội nhìn thấy rõ hơn.

Khi đứng ở vị trí người hướng dẫn

Nếu hỏi một người hướng dẫn họ thấy gì trong lớp học, câu trả lời có lẽ sẽ khác. Sau nhiều giờ đứng trước một căn phòng đầy người, ta bắt đầu nhận ra cơ thể thường kể những câu chuyện mà lời nói không nhắc tới. Một đôi vai luôn nhô cao có thể mang theo nhiều áp lực hơn những gì người chủ của nó chia sẻ. Một hơi thở ngắn và gấp gáp đôi khi tiết lộ nhiều điều về trạng thái hiện tại hơn cả một cuộc trò chuyện dài. Có người luôn chọn vị trí gần cửa, có người lặng lẽ đứng ở góc cuối phòng, cũng có người bước vào mỗi tư thế với một quyết tâm gần như không cho phép mình nghỉ ngơi.

Tất nhiên, không ai có thể hiểu hết người khác chỉ bằng cách quan sát họ tập luyện. Con người luôn phức tạp hơn những gì hiện ra trước mắt. Mỗi buổi học vẫn nhắc nhở rằng ai cũng đang mang theo một điều gì đó khi bước lên thảm: một giai đoạn chuyển tiếp, một niềm vui mới, một nỗi buồn cũ, một áp lực chưa tìm được nơi đặt xuống. Đó cũng là lý do Well luôn yêu thích những lớp học vừa và nhỏ. Quy mô ấy cho phép chúng mình nhận ra hôm nay ai cần được thử thách thêm một chút, ai nên chậm lại và ai chỉ cần biết rằng sự hiện diện của mình đã được nhìn thấy. Trong một căn phòng như thế, người dạy có thể nhìn thấy từng con người, thay vì một tập hợp những tư thế đang đồng loạt chuyển động.

Rồi đến một lúc nào đó, điều đáng thấy nhất lại không nằm ở bản thân mình. Bạn bắt đầu nhận ra người tập giỏi nhất lớp cũng có những ngày mất thăng bằng. Người luôn xuất hiện với nụ cười rạng rỡ cũng có thể đang trải qua một giai đoạn nhiều biến động. Người mới bước vào hôm nay có lẽ đang mang cảm giác lo lắng giống hệt mình của vài tháng trước. Sự quan sát dần nhường chỗ cho sự thấu cảm.

Lời kết

Chúng ta không thể biết trọn vẹn thế giới bên trong của một người chỉ qua cách họ xuất hiện trong lớp học. Tuy nhiên, việc hiểu rằng thế giới ấy tồn tại đã đủ thay đổi cách ta nhìn họ. Một người nghỉ giữa chừng có thể đang học cách lắng nghe cơ thể, thay vì thiếu cố gắng. Một người chọn phiên bản nhẹ hơn của tư thế có thể đã cần rất nhiều can đảm để thôi chứng minh bản thân. Người mất thăng bằng bên cạnh ta cũng đang làm điều giống như tất cả mọi người trong căn phòng: thử lại, điều chỉnh và bắt đầu thêm một lần nữa. Khi nhận ra điều ấy, ta có xu hướng trở nên dịu dàng hơn, với người khác và cả với chính mình.

Có người tìm đến yoga để khỏe hơn, dẻo hơn hoặc ngủ ngon hơn. Tất cả đều là những lý do rất chính đáng. Sau nhiều năm quan sát từ cả hai phía của tấm thảm, tôi bắt đầu nghĩ rằng một trong những giá trị thú vị nhất của việc tập luyện nằm ở khả năng thay đổi cách chúng ta nhìn. Nhìn cơ thể với nhiều sự lắng nghe hơn. Nhìn tâm trí với ít phán xét hơn. Nhìn những người xung quanh với nhiều tò mò và cảm thông hơn. Và biết đâu, đó mới là điều thực sự theo chúng ta rời khỏi phòng tập, lâu hơn bất kỳ tư thế nào.

Credit

Photo: Well's Team

Biên tập: Annie

Design: Annie